شاغلان چگونه بازنشته می شوند؟ سن بازنشستگی کارمندان در جهان؟

بازنشستگی

بازنشستگی به معنی توقف فعالیت‌های حرفه‌ای به علت ازدیاد سن است که این امکان را برای افراد فراهم می‌آورد تا از حقوق بازنشستگی استفاده کنند. صندوق بازنشستگی کشوری از سازمان‌های تابع وزارت تعاون،کار و رفاه اجتماعی است که وظیفه خدمت‌‌رسانی به بازنشستگان دولتی را بر عهده دارد. سازمان تامین اجتماعی نیز یک سازمان بیمه‌‌گر اجتماعی است که پوشش اجباری بیمه کارگران مزدبگیر و پوشش اختیاری صاحبان حرفه و مشاغل آزاد را بر عهده دارد.

در قانون، بازنشستگی چگونه تعریف می‌شود؟

در میان قوانین و مقررات مربوط به بازنشستگی، فقط قانون استخدام کشوری مصوب ۱۳۴۵در بند ح ماده ۱۲۴ بازنشستگی را به عنوان یکی از حالات استخدام تعریف کرده است. بر اساس این ماده، بازنشستگی «وضع مستخدمی است که طبق قانون به موجب حکم رسمی مراجع صلاحیت‌دار از حقوق بازنشستگی استفاده می‌کند.» اما قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶ که جایگزین قانون استخدام کشوری شده، بازنشستگی را تعریف نکرده و فقط شرایط آن را تعیین کرده است. در قانون تامین اجتماعی نیز بدون تعریف بازنشستگی، شرایط آن بیان شده است.

انواع بازنشستگی

  • اجباری
  • اختیاری
  • پیش از موعد

شرایط بازنشستگی شامل سن و سابقه خدمت است. شرط بازنشستگی اجباری در قانون استخدام کشوری داشتن ۶۵ سال سن است، اما در قانون مدیریت خدمات کشوری، مطابق تبصره ۲ ماده ۱۰۳، ‌داشتن ۳۰ سال سابقه خدمت و ۶۰ سال سن برای مشاغل غیرتخصصی و ۳۵ سال سابقه خدمت و ۶۵ سال سن برای مشاغل تخصصی لازم است. طبق بند الف ماده ۱۰۳ قانون مذکور، شرط بازنشستگی اختیاری با اختیار اداره، حداقل ۳۰ سال سابقه خدمت برای مشاغل غیرتخصصی و ۳۵ سال برای مشاغل تخصصی با تحصیلات دانشگاهی کارشناسی ارشد و بالاتر است که در مورد اخیر، برای سنوات بالاتر از ۳۰ سال، منوط به درخواست کارمند است.

البته به موجب بند ب این ماده، دستگاه می‌تواند کارمند خود را با حداقل ۶۰ سال سن و حداقل ۲۵ سال سابقه خدمت با ۲۵ روز حقوق بازنشسته کند. طبق تبصره یک این ماده، سابقه خدمت و شرایط سنی مزبور برای متصدیان مشاغل سخت و زیان‌آور و معلولان تا ۵ سال کمتر است و شرط سنی برای زنان در نظر گرفته نمی‌شود. در ضمن، جانبازان طبق قانون مربوط به خودشان از ۵ سال سنوات ارفاقی برخوردارند. در قانون تامین اجتماعی نیز شرط بازنشستگی اجباری داشتن ۳۵ سال سابقه خدمت است.

حمایت از بازنشستگی چه جایگاهی در این قوانین دارد؟

به طور کلی، قانون خاصی درباره حمایت از بازنشستگی نداریم. در قوانین فوق، فقط شرایط بازنشستگی و حقوق بازنشستگی بیان شده است. البته دولت مصوباتی درباره منزلت سالمندان دارد و شورای عالی سالمندان نیز تشکیل شده است که شامل بازنشستگان می‌شود.

طبق قانون استخدامی کشوری و قانون نظام هماهنگ پرداخت حقوق بازنشستگی که شامل مشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری می‌شود، حقوق بازنشستگی برای کارمندانی که ۳۰ سال سابقه خدمت و بیشتر دارند، معادل متوسط حقوق و مزایای مأخذ کسور بازنشستگی وی در ۲ سال آخر خدمت است و برای کسانی که کمتر از ۳۰ سال خدمت کرده‌اند، معادل یک‌سوم متوسط حقوق و مزایای مذکور در ۲ سال آخر خدمت ضرب‌در سنوات خدمت محاسبه می‌شود.

البته این حقوق هر سال مشمول حداقل کارمندان و بازنشستگان می‌شود. در قانون تامین اجتماعی نیز حقوق بازنشستگی معدل متوسط حقوق و مزایای مأخذ کسر حق بیمه در ۲ سال آخر خدمت تقسیم بر ۳ ضرب‌در سنوات خدمت محاسبه می‌شود.

مبنای محاسبه افزایش حقوق حداقل بگیران

حقوق کارمندان و بازنشستگان مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری، طبق ماده ۱۲۵ این قانون، با افزایش ضریب حقوق به اندازه نرخ تورم که هر سال از سوی بانک مرکزی اعلام می‌شود، افزایش می‌یابد، اما در سال‌های اخیر، میزان اعتبار این افزایش در قانون بودجه سالانه کل کشور تعیین می‌شود و سپس هیات وزیران میزان آن را با توجه به اعتبار پیش‌بینی‌شده و نرخ تورم تعیین می‌کند. این عدد امسال ۱۴ درصد اعلام شد.

در مورد مشمولان قانون کار (کارگران) طبق ماده ۴۱ این قانون،‌ افزایش حقوق از طریق تعیین میزان حداقل مزد از سوی شورای عالی کار تصویب می‌شود که با توجه به معیارهای ذیل، آن را تعیین می‌کنند:

حداقل مزد کارگران با توجه به درصد تورمی که بانک مرکزی اعلام می‌کند. حداقل مزد بدون آنکه مشخصات جسمی و روحی کارگران و ویژگی‌های کار محول‌شده را مورد توجه قرار دهد. این حداقل باید به اندازه‌ای باشد که زندگی یک خانواده را که تعداد متوسط آن از سوی مراجع رسمی اعلام می‌شود (اکنون ۵ نفر) تامین کند.

شورای عالی کار، با توجه به این معیارها، علاوه بر تعیین حداقل مزد سالانه،‌ میزان افزایش سایر سطوح مزد را تعیین می‌کند که برای امسال ۱۷ درصد را تعیین کرده است. میزان افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی را نیز هیات وزیران به استناد ماده ۹۶ قانون تامین اجتماعی، با توجه به نرخ تورم تعیین می‌کند.

شورای عالی کار چه نهادی است و چه وظایفی را بر عهده دارد؟

شورای عالی کار بر اساس اصل سه‌جانبه‌گرایی (دولت، نمایندگان ‌کارگران و کارفرمایان) طبق ماده ۱۶۷‌ قانون کار تشکیل شده است و اعضای آن شامل وزیر تعاون، ‌کار و رفاه اجتماعی (رئیس شورا)، ۲ نفر افراد بصیر و مطلع در موضوعات اجتماعی و اقتصادی به پیشنهاد وزیر مذکور و تصویب هیات وزیران، ۳ نفر از نمایندگان‌ کارفرمایان به انتخاب کارفرمایان و ۳ نفر از نمایندگان کارگران به انتخاب کانون عالی شوراهای اسلامی کار است. به جز وزیر، بقیه اعضا برای مدت ۲ سال انتخاب می‌شوند.

مهم‌ترین وظیفه شورای عالی کار، طبق ماده ۴ قانون کار، تعیین حداقل مزد کارگران در هر سال است. همچنین در قانون کار، پیشنهاد تصویب آیین‌نامه‌های اجرایی این قانون به هیات وزیران یا وزیر تعاون،‌ کار و رفاه اجتماعی از جمله وظایف این شورا برشمرده شده است.

کارمندان جهان در چه سنی بازنشسته می شوند؟

سن بازنشستگی در بسیاری از کشورهای جهان بیانگر وضعیت اجتماعی آن کشور و همچنین وضعیت اشتغال است. بر خلاف تصور غالب در کشورهای ثروتمند اروپایی اتفاقا برای رسیدن به بازنشستگی شاغلان باید بسیار منتظر بمانند . البته بالا بودن سن امید به زندگی و بالا بودن استاندارد های سلامت در این کشورها بسیاری از مردان و زنان را بر آن می دارد که تا سنین بالاتر نیز به کار بپردازند. در این جا دو اصطلاح وجود دارد که یکی اصطلاح سن بازنشستگی ، به صورت سنی قانونی تعریف می شود که کارگر اجبارا می بایست بازار کار را ترک کند.

دیگری اصطلاح سن مستمری بگیری سنی قانونی است که یک کارگر حائز دریافت مستمری سن پیری می شود. عموماً سن مستمری بگیری را مترادف با سن بازنشستگی در نظر گرفته اند که برای مردان در حدود ۶۵ سالگی است.

در حال حاضردر بسیاری از کشورها، تمایز بیشتری بین دو اصطلاح فوق قائل می شوند. سن مستمری بگیری (سنی که در آن فرد، حائز شرایط دریافت مستمری می شود )رو به افزایش است که اغلب جدای از بازنشستگی به معنای کناره گیری از فعالیت اقتصادی قلمداد می شود. به منظور کمک برای به جریان انداختن این تغییرات ، فشارهای مالی روی سیستمهای مستمری قرار دارند ( ناشی از محدودیتهای کوتاه مدت مالی و الگوی جمعیتی بلند مدت ) که به بررسی بیشتری در زمینه میزان تامین مالی مزایای سالخوردگی منجر خواهند شد.

بالا رفتن سنی که در آن فرد حائز دریافت مزایا می شود (سن مستمری بگیری)، اثر مثبت معناداری روی ثبات مالی سیستمها و جنبشهایی پیشنهادی دارد که در حال حاضردر تعداد زیادی از کشورها در دل مباحثات مربوط به اصلاحات مستمری در جریان است. تحقیقات انجمن بین المللی تامین اجتماعی (issa ) تعدادی از کشورها را معرفی می کند که سن بازنشستگی را در خلال ۵ سال گذشته افزایش داده اند. هر چند تصمیم به افزایش سن بازنشستگی از لحاظ سیاسی، حساسیت برانگیز و اغلب نامحبوب است.

در حال حاضر مردان با سه نوع سن و سابقه بازنشست می شوند بطوریکه در نوع اول با داشتن ۳۵ سال سابقه بدون شرط سنی، دوم ۵۰ سال سن و ۳۰ سال سابقه با حقوق کامل و نوع سوم داشتن ۶۰ سال سن و ۲۰ سال سابقه که براساس میزان سابقه حقوق دریافت می کنند.در مورد بازنشستگی زنان نیز با همان سه شرط عنوان شده و در هر کدام ۵ سال کمتر و البته در مورد زنان یک استثنا نیز وجود دارد و آن این است که زنان با ۴۲ سال سن و ۲۰ سال سابقه در بیمه های اجباری بازنشسته می شوند

بازنشستگی دیرهنگام اغلب شامل مولفه هایی همچون سن بازنشستگی انعطاف پذیر و بازنشستگی پاره وقت است. برای موفقیت در این زمینه ، شاخصهای مطرح شده نیاز به مداخلات سیاسی حمایت کننده دارند، مثل هماهنگی بیشتر با اهداف سیاسی اشتغال، قوانین وضع شده در لایه دوم مستمریها و طراحی برنامه های مربوط به سلامت و از کارافتادگی که کارگران پیرتر را سالم حفظ کند.

بازنشستگی در جهان

برخی کشورها از یک سن بازنشستگی استاندارد گذر کرده و طیفی از سنین بازنشستگی را در نظر می گیرند. در انگلستان، سن بازنشستگی خاص و پایان اتوماتیک واری به قراردادهای کاری در سن مشخصی وجود ندارد.توقف کارکردن قبل از دریافت یک مستمری ،دیگر به عنوان یک پیش شرط مطرح نیست. در نروژ، سن مستمری ۶۷ سال است اما افراد می توانند کارکردن را ادامه دهند.

برخی کشورها مستقیماً قوانین مربوط به سن بازنشستگی را با طول عمر ارتباط داده اند. این موارد اغلب به قوانینی نیاز دارند که پایان اتوماتیک وار به قراردادهای کاری در یک سن خاص را می شکنند و اغلب نیازمند هماهنگی با قوانین وضع شده در لایه دوم مستمریها است.

اصلاح قوانین مستمری در سوئد و سن بازنشستگی انعطاف پذیر

در سوئد، سن بازنشستگی متعارفی وجود ندارد. افراد این حق را دارند تا بین سنین ۶۱ و ۷۰ سال بازنشسته شوند. آنها اطلاعات مشخصی در این زمینه دریافت می کنند، توضیحی که میزان درامد مستمری را در طیفی از سنین ۶۱، ۶۵ و ۷۰ نشان میدهد. این مثال، اهمیت ارائه اطلاعات ساده و شفاف را بیان می کند . اطلاعاتی که فرایند تصمیم گیری را در این زمینه حمایت می کند. گرچه در واقع، تعداد زیادی از مستخدمان، هنوز در سن ۶۵ سالگی بازنشسته می شوند، عادتی که ناشی از بازنشستگی معمولی در بیشتر قوانین موجود در حوزه مستمری تکمیلی می باشد.

در فنلاند دو نوع سیستم بازنشستگی قانونی وجود دارد که مکمل هم می باشند:

بازنشستگی کاری نوعی از بازنشستگی است که هر کسی آن را با شغل اداری و یا آزاد خود برای خویش کسب می کند . اشخاص حقوق بگیر و اشخاص دارای شغل آزاد تحت پوشش سیستم بازنشستگی کاری هستند . کارفرما موظف است که برای تمام کارمندان و کارگران خود بیمه بازنشستگی تهیه کرده و مبالغ این بیمه را بپردازد. اشخاص دارای شغل آزاد خودشان این مبالغ بیمه را پرداخت میکنند. بازنشستگی ملی نوعی بازنشستگی است که حداقل سطح معیشت را برای روزهای بازنشستگی تضمین می کند

هر دو این بازنشستگی ها در بر گیرنده بازنشستگی سالمندی و بازنشستگی از کار افتادگی است .بازنشستگی سالمندی می تواند ازسنین مختلفی شروع شود، بین سنین ۶۳ الی ۶۸ سالگی. بازنشستگی ملی از سن ۶۵ سالگی شروع میشود.

چنانکه حقوق بازنشستگی شما کم می باشد، می توانید علاوه بر دیگر بازنشستگی هایی که دریافت می کنید، بازنشستگی تضمینی نیز بگیرید. این نوع از بازنشستگی حقوق بازنشستگی فردی را که ساکن فنلاند می باشد، به ۶۸۸ یورو در ماه می رساند. در شرایطی می توانید بازنشستگی تضمینی دریافت کنید که پس از رسیدن به سن ۱۶ سالگی، حداقل ۳ سال در فنلاند زندگی کرده باشید.

بازنشستگی کاری نوعی از بازنشستگی است که هر کسی آن را با شغل اداری و یا آزاد خود برای خویش کسب می کند . اشخاص حقوق بگیر و اشخاص دارای شغل آزاد تحت پوشش سیستم بازنشستگی کاری هستند . کارفرما موظف است که برای تمام کارمندان و کارگران خود بیمه بازنشستگی تهیه کرده و مبالغ این بیمه را بپردازد. اشخاص دارای شغل آزاد خودشان این مبالغ بیمه را پرداخت میکنند
آلمان هم ۶۷ سال

در آلمان نیز مجلس آن کشورتصویب کرد سن بازنشستگی در این کشور ۶۷ سالگی باشد. اکثریت اتحاد دموکرات مسیحی و سوسیال دموکرات‌ها به لایحه‌ای که فرانتس مونتفرینگ، وزیر امور اجتماعی آلمان ارایه کرده بود، رای مثبت دادند. در همین حال برخی فراکسیون‌های دولتی نیز به این لایحه رای مخالف دادند. مخالفان خواستار ساماندهی دوباره این طرح شده‌اند.

این قانون افزایش سن قانونی بازنشستگی را میان سال‌های میان ۲۰۱۲ و ۲۰۲۹ با گام‌های کوچکی از ۶۵ سال امروز به ۶۷ سال می‌رساند. متولدین سال ۱۹۴۷ مشمول این قانون خواهند شد. زمانی که نوبت به متولدین ۱۹۶۴ برسد، این ساماندهی دوباره تکمیل خواهد شد.

به این مطلب امتیاز دهید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.