احتمال تعویق در تحویل خودروهای پیش فروش شده ، میدان خالی برای چینی ها!

خودروسازان
به این مطلب امتیاز دهید

تحریم ها تاثیر خود را گذاشته و پس از خروج خودروساز مطرح خارجی، توقف و یا کاهش تولید شدید برخی خودروهای تولیدی و همچنین کاهش روند قطعه سازی حالا به نظر می رسد، روند تحویل خودروهای پیش فروش شده نیز دستخوش تاخیر در تحویل گردد. این روند قطعا بازار خودرو در کشور را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

به گزارش هم رده به نقل از شرق، آمارها نشان می‌دهد تولید و فروش خودرو در ایران‌خودرو در تیر ۹۷ در مقایسه با مدت مشابه سال قبل با ۴۸ و ۶۳ درصد و در مقایسه با میانگین سه‌ ماه اول ۹۷ حدود ۲۹ و ۳۸ درصد کاهش یافته است. آن‌طور که کارشناسان می‌گویند، هنوز تحریم‌ها شروع نشده است، تولید به میزان ۵۰ درصد از برنامه عقب افتاده است و آمارهای ارائه‌شده از سوی ایران‌خودرو روی سایت کدال سازمان بورس هم این نکته را تأیید می‌کند. تولید که کاهش یابد، تحویل خودرو به افرادی که اقدام به پیش‌خرید آن کرده‌اند، هم به تعویق خواهد افتاد.

پرویز بابایی، کارشناس اقتصادی، بر این باور است که با توجه به اینکه ایران‌خودرو بیش از ۴۹ هزار میلیارد ریال بدهی بانکی دارد و بیش از ۸۲ هزار میلیارد ریال پیش‌دریافت از مشتریان برای تحویل خودرو داشته، با بدهی جاری ۱۳۱ هزار میلیارد‌ریالی و روند کاهش تولید، امکان تحویل خودرو به مشتریان خود را تا دو سال آینده هم نخواهد داشت. همچنین شرکت سایپا هم بالغ بر ۵۶ هزار میلیارد ریال بدهی بانکی دارد و بیش از ۵۱ هزار میلیارد ریال پیش‌دریافت از مشتریان برای تحویل خودرو داشته است؛ بنابراین مشخص نیست این شرکت چه زمانی بتواند خودروهای پیش‌فروش‌شده خود را تحویل دهد.

خودروسازی که یکی از صنایع بزرگ اشتغال‌زا بود، در دهه اخیر هر روز شرایط بدتری را پیش‌روی خود می‌بیند. کارشناسان از احتمال ورشکستگی این صنعت در ایران سخن می‌گویند. آمار و ارقام هم از حال ناخوش این صنعت حکایت دارد. پرویز بابایی، کارشناس اقتصادی، در گفت‌وگو با «شرق» اعلام می‌کند: زنگ خطر تحریم‌ها در صنعت خودرو به صدا درآمده است.

آمار کاهشی تولید خودرو

بر‌اساس آمار تولید ماه تیر ایران‌خودرو که در سایت کدال سازمان بورس انتشار یافته است، تولید خودرو در تیر ۹۷ در این شرکت به ۳۱‌هزار‌و ۲۶۶ دستگاه رسیده است که در مقایسه با میانگین تولید ۴۳‌هزار‌و ۸۲۰ دستگاه در سه ماه اول ۹۷، حدود ۲۹ درصد و در مقایسه با تولید ۶۰‌هزار‌و ۴۱۴ دستگاه در تیر سال قبل، بیش از ۴۸ درصد افت داشته است.

همچنین فروش خودرو در تیر ۹۷ در ایران‌خودرو ۲۵‌هزار‌و ۸۹۳ دستگاه بوده است که در مقایسه با میانگین فروش سه ماه اول ۹۷ که ۴۲ هزار دستگاه بود، افت ۳۸ درصدی داشته است. در‌حالی‌که در مقایسه با فروش تیر ۹۶ با ۷۰‌هزار‌و ۶۷۹ دستگاه، عملا فروش ایران‌خودرو در مقایسه با تیر سال قبل، ۶۳ درصد کاهش یافته است.

از لحاظ ریالی هم فروش ایران‌خودرو در تیر ۹۷ به ۱۰‌هزار‌و ۸۵۲ میلیارد ریال رسیده است که در مقایسه با فروش ۲۲‌هزار‌و ۲۶۶ میلیارد‌ریالی تیر ۹۶، حدود ۵۱ درصد افت را نشان می‌دهد و کل فروش چهارماهه سال ۹۷ ایران‌خودرو به ۵۶‌هزار‌و ۵۱ میلیارد ریال رسیده است که در مقایسه با فروش ۶۱‌هزار‌و ۱۵ میلیارد‌ریالی چهار‌ماهه سال قبل حدود ۹ درصد افت داشته است.

هنوز آمار تولید و فروش سایپا و دیگر خودروسازان منتشر نشده است؛ ولی پیش‌بینی کاهش تولید دیگر خودروسازان چندان مشکل نیست و قطعا با کاهش تولید و فروش حداقل ۲۰‌درصدی در سایر خودروسازان و همچنین کاهش تولید قطعات در قطعه‌سازان و تشدید مشکلات و بی‌کاری و معوقات بانکی همچنین وصول‌نشدن مطالبات از خودروسازان روبه‌رو خواهیم شد.

دپوی خودروهای ناقص در کارخانه‌های خودروسازی

آرش محبی‌نژاد، دبیر انجمن تخصصی همگن قطعه‌سازان کشور، نیز با بابایی در امکان به‌تعویق‌افتادن تحویل خودروهای پیش‌فروش‌شده هم‌نظر است. تعداد زیادی از قطعه‌سازان نمی‌توانند قطعات را سر موقع برسانند، در نتیجه خودروی ناقص تولید می‌شود و این خودروهای ناقص در کارخانجات دپو می‌شوند.

برای خودرو مشتری هست، اما به‌دلیل کاهش تولید، خودروسازان نمی‌توانند به‌موقع محصولات خود را تحویل دهند، اما اینکه چه میزان تأخیر در تحویل رخ می‌دهد؛ به سیاست خودروسازان بستگی دارد. اینکه اولویت آنها تحویل خودروهای پیش‌فروش‌شده باشد یا تحویل نقدی خودروهایی که به‌روز تولید می‌کنند، قطعا در زمان تحویل محصول تغییر ایجاد می‌کند.

او می‌گوید: درحال‌حاضر تولید خودرو ۵۰ درصد از برنامه عقب است. طبق برنامه باید روزی شش ‌هزار خودرو تولید کنیم، درحالی‌که حدودا روزی سه هزار تا سه‌هزارو ۳۰۰ خودرو تولید می‌کنیم. این وضعیت مربوط به زمانی است که هنوز به ۱۵ مرداد یعنی زمان تحریم‌ها نرسیده‌ایم. اگر به همین منوال ادامه دهیم و سیاست‌گذاری متمرکز و عالمانه‌ای صورت نگیرد، تولید خودرو ممکن است به ۲۰ درصد برنامه برسد.

افزایش بی‌سابقه مطالبات معوق قطعه‌سازان

دبیر انجمن تخصصی همگن قطعه‌سازان کشور با تأکید بر لزوم سیاست‌گذاری درست توسط وزارت صمت، با همکاری کمیسیون صنایع مجلس برای تأمین منابع مالی قطعه‌سازان، از افزایش بی‌سابقه مطالبات معوق قطعه‌سازان خبر می‌دهد.
او می‌گوید: کل مطالبات قطعه‌سازان حدود ۱۵ هزار میلیارد تومان است که برآوردها نشان می‌دهد پنج هزار میلیارد تومان آن مطالبات معوق است؛ درحالی‌که باید طبق قرارداد، قطعه‌سازان مطالبات خود را از شرکت‌های خودروسازی ۱۲۰ روزه دریافت کنند، پرداخت این مطالبات عملا به ۲۴۰ تا ۲۵۰ روز رسیده است.

اگرچه گفته می‌شود قطعه‌سازان نسبت به واردکنندگان خودرو ارز بیشتری دریافت می‌کنند، اما محبی‌نژاد این مسئله را رد می‌کند و ادامه می‌دهد: در کشور به‌طور میانگین ۵۵ درصد قطعات خودرو از طریق منابع داخلی تأمین می‌شود و ۴۵ درصد وارداتی است. سهم واردات به این دلیل به ۴۵ درصد می‌رسد که قطعات برخی خودروها مثل سراتو، ال۹۰ و خودروهای چینی شامل برلیانس و… وارداتی است. او اضافه می‌کند: خودروهای پرتیراژ تا بیش از ۸۰ درصد داخلی‌سازی شده، اما برخی موادش مثل سنسورها و فولادهای خاص وارداتی است و در داخل کشور توان تولید وجود ندارد.

دبیر انجمن تخصصی همگن قطعه‌سازان کشور با انتقاد از قانون مصوب مجلس‌های نهم و دهم عنوان می‌کند: براساس مصوبه مجلس، برخی مواد اولیه مورد نیاز قطعه‌سازی‌ها مثل فولاد، مس و محصولات پتروشیمی در بورس عرضه می‌شود، اما قیمت آن براساس دلار تعیین می‌شود. در نتیجه با وجود آنکه قطعه ساخت داخل است، اما از تغییر نرخ دلار تأثیر می‌‌پذیرد.

او ادامه می‌دهد: درحالی‌‌که تمام نهاده‌های تولید افزایش قیمت دارند، اما شورای رقابت اجازه افزایش قیمت خودرو را نمی‌دهد. این روند به مسئله در صنعت خودرو منجر شده است. تا امروز ۹۰ قطعه‌ساز تعطیل شده‌اند و حدود ۷۰ هزار نفر در صنعت قطعه‌سازی بی‌کار شده‌اند. اگر به همین روند ادامه یابد، نرخ بیکاری افزایش می‌یابد.

کیفیت خودروهای داخلی در چاله تحریم

به گزارش هم رده به نقل از دنیای اقتصاد، سطح کیفیت خودروهای تولید داخل چندان مطلوب نیست، این ادعا را جداول ماهانه شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران اثبات می‌کند. این در شرایطی است که بحث تحریم‌ها، مشکلات بیشتری را در کیفی‌سازی محصولات تولیدی ایجاد خواهد کرد. تجربه تحریم‌های اوایل دهه ۹۰ صنعت خودروی کشور نشان می‌دهد، علاوه‌بر کاهش تیراژ در این بخش، کیفیت محصولات تولید شده هم با افت همراه بوده است. آنچه مشخص است در دوران تحریم، بنگاه‌های تولیدی پاسخگوی تقاضای موجود در بازار بودند حال آنکه توجه به مسائل مرتبط با کیفیت در آن دوران مغفول ماند.

حال با توجه به اینکه از نیمه دوم مردادماه تحریم ایالات‌متحده آمریکا علیه اقتصاد کشورمان آغاز خواهد شد و در شرایطی که شرکای اصلی صنعت خودرو نیز راه خروج از کشور را در پیش گرفته‌اند، این سوال مطرح می‌شود که صنعت خودروی کشور چه راهکارهایی را باید مدنظر قرار دهد تا بتواند تا حد امکان از کاهش کیفیت محصولات داخلی جلوگیری کند؟

آن‌طور که مشخص است کمیت و کیفیت خودرو تحت‌تاثیر تحریم‌ها روال عادی نخواهند داشت حال آنکه ممانعت از کاهش کمیت و کیفیت خودرو نیازمند برنامه‌ریزی، مطابق آنچه تجربه تحریم‌های اولیه هسته‌ای ایران خوانده می‌شود، باید باشد.در تحریم‌های اولیه ایران جدا از روند کاهشی تولید، کیفیت محصولات نیز پایین آمد مراجع نظارتی نیز به دلیل تحریم‌های همه‌جانبه، در برابر کیفیت خودروهای عرضه‌شده به بازار سکوت اختیار کرده بودند.به‌کارگیری قطعات با‌کیفیت پایین به بهای حفظ خطوط تولید، روند کیفی خودروها را کاهش داده بود، این در شرایطی است که با توجه به نزدیکی تحریم‌های ثانویه هسته‌ای ایران و همچنین مشکلاتی که پیرو تحریم‌ها، زنجیره خودروسازی کشور را متاثر خواهد کرد، چگونگی حفظ کیفیت جای سوال دارد.در این بین برخی کارشناسان در گفت‌و‌گو با «دنیای‌اقتصاد» چند راهکار را مورد توجه قرار داده‌اند؛ به‌طوری‌که برخی تاکید دارند در فرصت باقی مانده تا شروع تحریم‌ها باید میان دست‌اندرکاران بخش‌های مختلف که در کیفیت این صنعت دخیل هستند، همکاری و وفاق شکل بگیرد.

جا برای چینی‎ها بازتر می‎شود

برنامه‌های بلندمدت چینی‌ها برای حضور در بازار ایران نشان‎دهنده تمایل بالای آنان برای ادامه و توسعه حضور در صنعت خودرو و بازار کشورمان است. بعید به‌نظر می‌رسد چینی‌ها بخواهند از فرصت به‎وجود آمده در ایران چشم بپوشند و این بازار را به دیگر شرکت‌ها تعارف کنند. حضور چینی‎ها در ایران طی دوره جدید تحریم‌ها گسترده‎تر از حضور آن‎ها در دور قبلی تحریم‎ها خواهد بود. اما مشتریان ایرانی نیز این بار به لطف حضور فرانسوی‎ها و کره‎ای‎ها در دوران اوج برجام و رقابتی‎تر شدن بازار خودرو ایران در این دوران، این بار متوقع عرضه محصولات چینی با کیفیتی نزدیک‎تر به خودروهای اروپایی هستند. از سوی دیگر، با اعلام ممنوعیت واردات خودرو، عرصه برای حضور چینی‎های لوکس نیز در بازار ایران فراهم شده است.

چینی‌ها کمتر به دنبال سرمایه‎گذاری در بخش صنعت دیگر کشورها بوده‌اند اما حالا دیگر رویکرد آن‎ها برای حضور در ایران این‎گونه نیست، زیرا برنامه بلندمدتی برای حضور در بازار ما دارند. به‎رغم آن‎که ایرانی‌ها پس از امضای برجام واکنش‌های خوبی نسبت به ادامه حضور چینی‌ها در صنعت خودرو نداشتند موفق شدند تا حد بسیار زیادی دید ایرانی‎ها نسبت به محصولات خودشان را تغییر دهند.

هرچند چینی‌ها در ابتدا به دنبال سرمایه‎گذاری در ایران نبودند و تمام کارهایی که انجام می‎دادند صرفا برای فتح بازار ایران بود، اما در ادامه معادلات آنان تغییر کرد. خودروسازان چینی کار خود را در بازار ایران با عرضه محصولات بی‎کیفیت آغاز کردند و علاقه‎ای به داخلی‎سازی محصول خود در ایران نشان نمی‎دادند. زیرا از یک‎سو بازار بسته ایران در زمان تحریم‎ها ناچار از پذیرش هر نوع محصول آن‎ها بود و از سوی دیگر وجود یک میلیون قطعه‎ساز در چین، از انگیزه چشم‎بادامی‎ها برای میدان‎دادن به قطعه‎سازان ایرانی می‎کاست. شرکت‌های چینی با وجود این‎که تعدادشان بسیار زیاد است اما با تولید و فروش کم هم سود خوبی به دست می‌آورند. چراکه در چین تعداد زیادی خودروساز وجود دارد که از یک پلت‎فرم مشترک استفاده می‌کنند و متعاقب آن قطعات مشترک دارند و چون تعدادشان زیاد است با جابه‎جایی قطعات می‌توانند خودروهای متفاوتی را تولید و به بازارهای جهانی عرضه کنند که ظاهر متفاوتی هم دارند. شرکت‌های چینی باوجود عرضه محدود و متنوع محصولات زیادی را به بازار ایران ارسال کرده‎اند که این امر نشان‎دهنده این است که آن‎ها بازار ایران را سال‎ها تحت نظر داشته‎اند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.