وقتی پدر شاغل است و پسر بازنشته! قانون‌ بازنشستگی اصلاح می‌شود

مدیران بازنشسته

مسیح مهاجری در روزنامه جمهوری اسلامی نوشت: رئیس مجلس شورای اسلامی بلافاصله بعد از بیانات رهبر انقلاب که گفتند قانون منع بکارگیری بازنشستگان باید اصلاح شود، به رئیس پژوهشگاه مجلس شورای اسلامی دستور داد این قانون بازنگری و اصلاح شود.

در این زمینه چند نکته قابل تامل وجود دارد که لازم است مسئولان به ویژه نمایندگان مجلس شورای اسلامی و اعضاء شورای نگهبان به آن توجه کنند.

اولین نکته این است که چرا ۲۸۰ نماینده که لابد هر کدام خود را صاحب نظر می‌دانند، قانونی تصویب می‌کنند که قبل از خشک شدن مرکب آن، وادارمی شوند در آن تجدیدنظر کنند؟ این، واقعیتی است که قابل پیش‌بینی بود.

اکنون درحالی که فقط ۱۸ روز از آغاز اجرای این قانون می‌گذرد، این پیش‌بینی به تحقق پیوسته و رئیس مجلس شورای اسلامی دستور بازنگری و اصلاح آن را صادر کرده است. این، یعنی وجود ایرادها و اشکالات آشکار در قانونی که مجلس آن را تصویب، شورای نگهبان آن را تایید و دولت آن را ابلاغ کرده و هیچیک از آنها یا متوجه این ایرادها و اشکالات نشدند و یا به هر دلیل مصلحت ندانستند درباره آن ایرادها و اشکالات سخنی بگویند!

چنین وضعیتی برای یک نظام حکومتی قابل قبول نیست و نشان دهنده ضعف‌های بنیادی در بخش‌های مختلف آن است که اگر هرچه سریع‌تر برطرف نشود به اصل و اساس لطمه خواهد زد.

چرا به ایرادات صاحبنظران توجه نشد؟

نکته دوم این است که آقای رئیس مجلس، به آنهمه ایرادها و اعتراض‌ها که صاحبنظران و رسانه‌ها به این قانون وارد کردند اعتنائی نکرد و اکنون که رهبری همان سخن صاحبنظران را گفتند، بلافاصله دستور بازنگری و اصلاح صادر کرد. آیا این روش بدین معنی است که قانونگزاران ما نباید به اظهارنظر صاحبنظران و رسانه‌ها حتی اگر درست باشد اعتنا کنند و فقط وقتی که رهبری به صحنه بیایند، لابد به ملاحظاتی گوششان بدهکار شود و اقدام فوری کنند؟ چنین وضعیتی بهیچوجه زیبنده کشور نیست.

نکته سوم اینکه اکنون که قرار است نمایندگان مجلس اصلاحیه قانون منع بکارگیری بازنشستگان را اصلاح کند، لطفاً اینبار این اصلاح در اصلاح را چنان با دقت انجام دهند که بار دیگر نیازمند اصلاح نباشد. قانونی تدوین و تصویب کنید که بدون هزینه کردن رهبری قابل اجرا و پاسخگوی نیاز کشور باشد. هنر قانونگزاران باید این باشد که خود قانون راه خود را پیدا کند و قدم به قدم نیاز به کمک گرفتن از جائی نداشته باشد. رهبری را نباید برای افراد و امور فردی و کوچک خرج کرد. این سرمایه باید در موارد بسیار مهم به یاری کشور و نظام بیاید.

وقتی پدر شاغل است و پسر بازنشته!

و چهارمین نکته اینکه قانون خوب آنست که استثنا نداشته باشد. متاسفانه مصوبه اصلاح قانون منع بکارگیری بازنشستگان به قدری استثنا دارد که اصل و متن را به فرع تبدیل کرده و استثنائات را به جای اصل نشانده است. این، یعنی اصل قانون را قربانی استثنائات کردن. مردم را به حساب بیاورید، مردم این مسائل را خوب می‌فهمند. حالا که قرار است بار دیگر این قانون اصلاح شود، نمایندگان مجلس آن را بگونه‌ای تدوین کنند که نیازی به استثنا و مجوز گرفتن و تبصره و امثال اینها نداشته باشد و ضمناً برای رعایت حرمت عنوانی که برای این قانون در نظر گرفته اند، راه را برای حضور افراد حدود ۹۰ ساله در مناصب مهم هموار نفرمایند و کاری نکنند که فرزند بازنشسته شود ولی پدر همچنان صاحب منصب باشد!

با دستور لاریجانی به مرکز پژوهش‌ها قانون‌ بازنشستگی اصلاح می‌شود

دنیای اقتصاد : علی لاریجانی به رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس فرمان داد که طرح اصلاحی جدیدی برای اصلاح قانون منع به‌کارگیری بازنشستگان تدوین کنند. رئیس مجلس این فرمان را پس از بیانات رهبر معظم انقلاب درباره این قانون صادر کرد.

رهبری ضمن تاکید بر اهمیت و لزوم اجرای قانون منع به‌کارگیری بازنشستگان، توضیحاتی درخصوص برخی خلأهای این قانون و درخواست‌های برخی مسوولان از ایشان برای کسب مجوز ابقای تعداد معدودی از مدیران بازنشسته بیان کردند. اخیرا معافیت برخی مقامات از این قانون انتقاداتی را به‌دنبال داشته است.

رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس از دستور علی لاریجانی رئیس مجلس به این مرکز، برای تدوین طرح اصلاحی جدیدی برای اصلاح قانون منع به‌کارگیری بازنشستگان خبر داد. لاریجانی این فرمان را پس از بیانات رهبر معظم انقلاب درباره این قانون، صادر کرد.

براساس آنچه روز گذشته خبرگزاری خانه ملت گزارش داد، کاظم جلالی درباره دستور لاریجانی به تدوین اصلاحیه‌ای بر این قانون گفت: در پی بیانات حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در درس خارج فقه ایشان در مورد قانون منع به‌کارگیری بازنشستگان، رئیس مجلس، ملاحظات معظم‌له برای اصلاح قانون را به بنده به‌عنوان رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس اعلام کردند.

او افزود: بر این اساس مقرر شد با همکاری جمعی از نمایندگان، کارشناسان، پژوهشگران و معاون قوانین مجلس طرحی را جهت اصلاح قانون مطابق با نظر رهبر معظم انقلاب تدوین و آماده کنیم. ما بررسی نکات و ملاحظاتی که رهبر معظم انقلاب داشتند را هرچه سریع‌تر در دستور کار گروه کارشناسی قرار می‌دهیم و ان‌شاءالله آن را به مجلس و کمیسیون تخصصی ارائه خواهیم کرد.

نحوه بازنگری در قانون

سیداحسان قاضی‌زاده‌هاشمی، عضو فراکسیون جوانان مجلس و از طراحان قانون منع به‌کارگیری بازنشستگان  ضمن تشکر از حمایت مقام معظم رهبری از قانون منع به‌کارگیری بازنشستگان گفت: پس از اقدامات مطالعاتی و کارشناسی، ضمن آنکه طرح فعلی به قوت خود اجرا خواهد شد، اصلاحات در قالب طرح جداگانه‌ای در مجلس بررسی می‌شود.

از سوی دیگر مهدی مقدسی نماینده اراک هم در گفت‌وگو با «ایسنا» اظهار کرد: دیدگاه رهبری این بود که راه برای مدیران جوان بیشتر باز شود. ما این را به فال‌نیک می‌گیریم و در صدد هستیم یک طرح دو فوریتی آماده کنیم که دامنه شمول قانون را وسیع‌تر کند و تعداد افراد بیشتری شامل این قانون شوند ضمن اینکه استثنائاتی که خودشان اجازه دادند محدودتر شود.

او همچنین گفت: ما درباره افرادی که در شرف بازنشستگی قرار دارند، سوابق‌شان پر شده و سن‌شان بالاست ولی سوابق‌شان را به صندوق‌های بیمه نبرده‌اند پیش‌بینی‌هایی خواهیم داشت. همچنین مواردی که استثنا قائل شدیم را با نظر رهبری محدودتر می‌کنیم تا نتوانند مجوز بازگشت به‌کار بگیرند از جمله در مورد سازمان صداوسیما. همچنین مواردی که افراد بازنشسته سن کمی دارند و تعدادشان بسیار کم است را می‌شود از این قانون مستثنی کرد.

آیا مجلس قانون منع به‌کارگیری بازنشستگان را اصلاح می‌کند؟

مجید تولایی در خبرآنلاین نوشت : صحبت‌های روز سه‌شنبه ۱۳ آذر ۹۷ رهبر معظم انقلاب پیام روشنی برای مدیران و نمایندگان مجلس داشت.

قانون منع به کارگیری بازنشستگان که در مجلس شورای اسلامی تصویب شد در روزهای گذشته با واکنشهای مختلفی از جانب افراد و گروهها مواجه شد. جوانان که طی سالهای گذشته مجال چندانی برای حضور در مناصب مختلف نداشتند از این قانون استقبال کردند و بازنشستگانی که به صندلی قدرت چسبیده اند، دنبال راههای فرار از این قانون گشتند.

اما طی ماههای گذشته انتصابات رهبر انقلاب در برخی مراکز مانند سازمان تبلیغات اسلامی پیام روشنی برای مدیران داشت؛ اینکه به جوانان اعتماد کنند. این پیام روشن که گویا از جانب برخی افراد دریافت نشد امروز با صحبت های صریح معظم له رنگ روشن تری به خود گرفت.

ایشان در درس خارج خود فرمودند: این قانون بازنشستگان، یک قانون بسیار خوبی است. این از آن قوانینی است که ما به آن احتیاج داشتیم، جایش هم خالی بود. این قانون در واقع حلقه‌ی بسته‌ی مدیریتی را که گاهی اوقات در بعضی از جاها سالهای سال طول میکشد، این حلقه‌ی مدیریتی بسته را باز میکند، میشکند، راه را برای جوانها میگشاید که بتوانند خودشان را برسانند به مراکز مدیریتی.

اما ایشان در ادامه بحثهای خود به دو نکته مهم دیگر هم اشاره کردند. اول اینکه این قانون نباید اطلاق کلی داشته باشد و جامعه و سیستم مدیریتی از توان برخی مدیران توانمندی باتجربه ای که در همین نظام انبان تجربه خود را پر کرده اند نباید محروم شود.

نکته دوم هم به قانون گذار برمی گردد که ایشان با صراحت گفتند باید قانون جوری نوشته می شد که نیازی به توسل به رهبری نباشد و البته ایشان باب اصلاح این قانون را هم باز کردند و فرمودند: اصل این قانون، قانون خوبی است، باید هم اجرا بشود و بهترش هم همین است که خود نمایندگان محترم مجلس قانون را جوری ترتیب بدهند و اصلاح کنند که دیگر این اشکالات پیش نیاید، مجبور نشوند که به اجازه‌ی رهبری متوسل بشوند.

حال باید منتظر واکنش مجلس بود و دید که آیا به فکر اصلاح این قانون می افتد یا نه؟

آیا قانون منع بکارگیری بازنشستگان نتیجه مطلوب دارد؟

در سال‌های اخیر کمتر قانونی را به یاد می‌آوریم که مثل قانون منع بکارگیری بازنشستگان مورد اقبال قرار گرفته باشد؛ قانونی که از پایین‌ترین طبقات جامعه تا اغلب مسئولان با آن موافق و پیگیر تصویب و اجرا شدنش بودند. بگذریم که مثل همیشه مقاومت‌هایی شد و عده‌ای برای مستثنی‌کردن خود یا نزدیکانشان تلاش‌هایی کردند که بیشتر آنها هم به ثمر ننشست.

اما اصل قانون کمتر معارضی داشته و بیشترین نقدی که به آن وارد بوده، بندهای الحاقی و مواردی بوده که از شمول این قانون حذف شده است. امروز هم بیشترین همت کاربران فضای مجازی به‌عنوان فعالان مدنی این است که موارد نقض قانون را پیگیری کنند و برای اجراشدن بدون استثنای قانون، هشتگ و کمپین راه بیندازند.

اما اهمیت این قانون و دلیل اقبال آن چه بوده است. در ظاهر ماجرا مردم به این باور رسیده‌اند که گردش مدیران به سختی صورت می‌گیرد و حوزه‌های مدیریتی بیشتر بین چهره‌های قدیمی و شناخته‌شده هر حوزه دست‌به‌دست می‌شود. در بسیاری از موارد هم با کنار گذاشته شدن یک مدیر، او بلافاصله می‌تواند از ارتباطاتش استفاده کند و سریعا در حوزه دیگری مشغول به کار شود.

این عشق به ماندن در پست‌های مدیریتی و چرخیدن در آن هم برای بسیاری جز نزدیک بودن به امتیازات ویژه دلیلی ندارد. معلوم است کسانی که در محیطی جا می‌افتند، راه و چاه و رابطه‌های لازم را برای حفظ قدرت پیدا می‌کنند و تا وقتی که هستند، اجازه نمی‌دهند غریبه به قلمرویشان وارد شود و همه سعی‌شان را می‌کنند که تا سال‌ها بمانند و کار را به دست جانشینان خلف خود بدهند. این هم یعنی دور ماندن بسیاری از نیروهای خلاق و توانا از مسئولیت‌ها و محروم‌شدن جامعه از خدمات بخش بزرگی از تحصیلکردگان و البته جوانان.

قانون منع بکارگیری بازنشستگان هم گویا قرار است در جایی جلوی این استمرار را بگیرد و مانع از سخت‌شدن پوسته‌های چندلایه‌ای شود که اجازه ورود به نیروی تازه‌نفس نمی‌دهند. همه می‌دانند که سن بازنشستگی در ایران پایین است و کسی که در ۵٠ سالگی با ٣٠‌سال خدمت کنار می‌رود، به احتمال زیاد در اوج پختگی و تجربه است و انرژی لازم برای سال‌ها کار مفید را دارد. اما چه می‌توان کرد که به دلایل ذکر شده ممکن است خشک و ‌تر با هم بسوزند و باید راه‌هایی پیدا کرد تا مدیران شایسته بتوانند به کار خود ادامه دهند. هرچند هر راهکار جدیدی می‌تواند مسیر نفوذ برای نالایق‌ها را هم هموار کند.

اما سوال جدی این است که حتی در صورت اجرای سفت و سخت و بدون استثنای منع بکارگیری بازنشستگان، در عمل باید چه انتظاری از نتایج آن داشته باشیم. اگر قرار باشد به جای بازنشسته‌ها باز هم عده‌ای خودی، اقوام و وابستگان و آشنایان جای قدیمی‌ها را بگیرند، فایده این قوانین و اصرار بر اجرای آن چه خواهد بود. اگر هر وقت حرف نیروهای جوان و خلاق می‌شود، با عده‌ای آقازاده و پارتی‌دار مواجه باشیم که سریع می‌آیند و جاهای خالی را پر می‌کنند، اصلا کنار زدن بازنشستگان و این همه هزینه دادن بابت آن برای چیست.

جالب این‌که طرح تازه مجلس قرار است جلوی بکارگیری اقوام درجه اول و دوم را هم بگیرد تا کسی نتواند از قدرت و جایگاهی که دارد، به نفع منافع شخصی و فامیلی سو‌ء‌استفاده کند. این هم می‌تواند یک تلاش بی‌ثمر دیگر باشد، اگر اصل را بر شایسته‌سالاری نگذاریم، یعنی اهل زدوبند خوب بلدند چطور برای دور زدن همین قانون بچه‌ها و اقوام را به سمت هم پاس بدهند و سر قانون و ناظرش را کلاه بگذارند.

با خودمان روراست باشیم. اگر نظام اداری و روابط شبکه‌ای تغییر اساسی نکند، اگر نظارت دقیق محکمی صورت نگیرد و خلاصه اگر قرار نباشد قانون و شایستگی و در نظر گرفتن منافع ملی و جمعی مدنظر باشد، هیچ قانونی نخواهد توانست جماعت فرصت‌طلب را عقب براند و دست و پایشان را ببندد. اصلاح و کم کردن سهم‌خواهی و سودجویی‌های شخصی نیاز به اخلاق، عزت‌نفس و قاطعیتی دارد که نزد برخی دیده نمی‌شود. اگرچه که حتی در حد وضع قوانین هم نباید ناشکر بود. وقتی بسیاری از نمایندگان همچنان به دنبال محدودکردن فضای مجازی و آزادی‌های مدنی هستند، قدر قوانینی را که اندک دوراندیشی و مصلحت‌سنجی در آنها دیده می‌شود، باید دانست.

اجرای قانون ادامه دارد

بعد از اما و اگری که درباره اجرای قانون منع به کارگیری بازنشستگان ایجاد شد احسان قاضی‌زاده هاشمی از ادامه اجرای قانون اما دقیق‌تر و صریح‌تر و با دایره شمول بیشتر خبر داد. او به خبرآنلاین گفت: ما بر اجرای دقیق این قانون تاکید داریم و البته معتقد هستیم که شاید در قانونی که نگاشته شده بود منافذی برای دور زدن قانون آن هم برای افرادی که به دنبال روزنه‌ای بودند باز باشد. ما در متن اولیه قانون عبارت «اجازات خاص رهبری» را گنجانده بودیم که با نظر رهبر معظم انقلاب از طریق شورای نگهبان عبارت «اجازات خاص» حذف شد.لذا این نشانگر آن است که حتی عبارت اجازات خاص در این قانون مد نظر ایشان نبود.

او افزود: در حال حاضر در فراکسیون جوانان کارگروه ویژه‌ای با همکاری مرکز پژوهش‌ها تشکیل شده است تا اگر نکات اصلاحی درباره موضوعات ویژه‌ای وجود دارد، با در نظر گرفتن شاخص‌های صریح و دقیق و متقن این اصلاحات پیش‌بینی شود که البته این مسئله نیاز به شور و مشورت و کار مطلعاتی دارد.

قاضی‌زاده گفت: نکته‌ای که وجود دارد این است که ما در این قانون برخی از شرکت‌ها و موسسات مختلف که وابسته به دستگاه‌های اجرایی بودند یا موضوعات شمول نداشتند را اضافه کردیم؛ بنابراین دایره شمول قانون بازنشستگان را قوی‌تر خواهیم کرد و قطعا بر اجرای دقیق آن هم تاکید می‌کنیم.

به این مطلب امتیاز دهید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.